Eiwitten en aminozuren: Seitan is de eiwit kampioen

Eiwitten zijn eigenlijk een gestructureerde groep aminozuren, die bestaan uit koolstof, waterstof, stikstof en zuurstof. Voor het menselijk lichaam zijn er 22 aminozuren nodig, waarmee je lichaam 100.000 eiwitten kan aanmaken. Je kunt dit vergelijken met letters en woorden: met 26 letters kun je eindeloos veel woorden maken. Net zo geven 22 aminozuren zo veel combinatiemogelijkheden dat ze een veelvoud aan eiwitten kunnen produceren.

Wat zijn eiwitten?

Eiwitten vormen het grootste gedeelte van de droge materie van je lichaam. Eiwitten komen voor in je huid, nagels, beenderen, organen en spieren, maar ook in je enzymen, hormonen, eicellen en zaadcellen.

Waarom zijn eiwitten belangrijk voor je gezondheid?

Elke dag worden cellen vervangen door nieuwe, waarbij eiwitten de belangrijkste bouwstoffen vormen.

Wat is het verschil tussen eiwitten & aminozuren?

Eiwitten zijn eigenlijk een gestructureerde groep aminozuren, die bestaan uit koolstof, waterstof, stikstof en zuurstof. Voor het menselijk lichaam zijn er 22 aminozuren nodig, waarmee je lichaam 100.000 eiwitten kan aanmaken.

Wat zijn essentiële aminozuren?

Planten kunnen aminozuren aanmaken van koolstofdioxide, water en nitraat uit de bodem. Dieren en dus ook mensen moeten aminozuren eten.

Wat zijn volwaardige eiwitten?

Eiwitten worden ‘volwaardig’ genoemd als ze alle negen essentiële aminozuren in voldoende mate bezitten.

AminozurenSeitan TarweSpelt seitanTofuZalmKabeljauwKipfiletRundvleesWeipoeder
Semi-essentieel
arginine8618174495578949701015461
Essentieel
Fenylalaline12981128305369574610671640
Histidine503461150229284514579361
Isoleucine9308542874226707437651244*
Leucine171815804587241188123013232038*
Lysine4304113758481402135914781676
Methionine38533983378561497477476
Threonine6315782284386396857381153
Tryptofaan1991927698136198169430
Valine9899252924827177828021138*
Totaal essentiëel en semi-essentiëel79447285270345457065758880179617
Andere
Alanine641591251573853910961984
Asparginezuur
+ aspargine8187756959041477142915062546
Cysteïne
+ cystine49342381120172179196553
Glutaminezuur
+glutamine89647805110913062281220325513569
Glycine816438247463624698717346
Proline307727432973174485666301230
Serine11371011291363616589624984
Tyrosine838750234330536517584592
Totaal aminozuren24728218215908892114072146791578620421
% opneembaarheid van aminozuren95%95%94%95%80%91%92%95%
OmschrijvingKcal per 100gAandeel kcal uit eiwittenMg cholesterol per 100 kcalAandeel kcal uit vetten
Seitan11883%02%
Tofu12043%048%
Tempeh18041%050%
Quorn14139%017%
Falafel27513%041%
Gardein16545%032%
Veggieburger16832%043%
Kaasburger25823%051%
OmschrijvingKcal per 100 gAandeel kcal uit eiwittenMg cholesterol per 100 kcalAandeel kcal uit vetten
Seitan11883% 02%
Kalkoenwit10684%1511%
Kipfiet (bereid)15776%3523%
Rund (mager) of lenderollade12669%6229%
Varkensgebraad of karbonade19638%4061%
Hamburger27230%2266%
Ei (gekookt)15435%32063%
OmschrijvingKcal per 100 gAandeel kcal uit eiwittenMg cholesterol per 100 kcalAandeel kcal uit vetten
Seitan11883%02%
Tonijn (rauw)9689%609%
Zalm (gerookt)20049%4549%
Mosselen (gekookt)7452%9036%
Haring (gerookt)23637%7263%
Kabeljauw11875%7022%
Scampi8681%12511%

Waarom zijn eiwitten belangrijk voor je gezondheid?

Eiwitten zijn om meerdere redenen essentieel voor een goede gezondheid.

Eiwitten vormen het grootste gedeelte van de droge materie van je lichaam.
Vitamines en mineralen vormen slechts 1,5% van de uitgedroogde bouwstoffen van je lichaam, dat daarentegen voor minstens 60% uit eiwitten bestaat.

Eiwitten komen voor in je huid, nagels, beenderen, organen en spieren, maar ook in je enzymen, hormonen, eicellen en zaadcellen. Elke dag worden cellen vervangen door nieuwe, waarbij eiwitten de belangrijkste bouwstoffen vormen. Dit toont aan hoe belangrijk eiwitten wel zijn voor je gezondheid.

Gedurende 24 uur per dag zijn er 60 miljard cellen aan het werk met eiwitten.
Een ongelofelijk aantal! Dat gebeurt individueel in de energiecentrale (het mitochondrium) van elke cel. De 60 miljard energiecentrales van onze cellen hebben daarvoor eiwitten nodig. Heb je een tekort aan eiwitten, dan vallen noodgedwongen sommige energiecentrales stil. Afhankelijk van de duur en de grootte van de tekorten geeft dit ernstige gezondheidsproblemen. Voor optimaal werkende cellen zijn voldoende volwaardige eiwitten nodig.

Elk eiwit heeft zijn specifieke werking.
Net zoals er verschillende vitamines zijn, met elk hun aparte werking, zo zijn er ook verschillende eiwitten. Huideiwitten zijn anders dan eiwitten voor de spieren. En je hebt weer andere eiwitten nodig voor je hormonen. Dagelijks dien je je lichaam te voorzien van een scala aan eiwitten.

Wat is het verschil tussen aminozuren & eiwitten?

Eiwitten zijn eigenlijk een gestructureerde groep aminozuren, die bestaan uit koolstof, waterstof, stikstof en zuurstof. Voor het menselijk lichaam zijn er 22 aminozuren nodig, waarmee je lichaam 100.000 eiwitten kan aanmaken. Je kunt dit vergelijken met letters en woorden: met 26 letters kun je eindeloos veel woorden maken. Net zo geven 22 aminozuren zo veel combinatiemogelijkheden dat ze een veelvoud aan eiwitten kunnen produceren.

Wat zijn essentiële aminozuren?

Planten kunnen aminozuren aanmaken van koolstofdioxide, water en nitraat uit de bodem. Dieren en dus ook mensen moeten aminozuren eten.

Er zijn wel 500 soorten aminozuren bekend, maar voor de mensen zijn er slechts 22 van belang. Van de 22 aminozuren zijn er 9 essentieel en 1 semi-essentieel (voor te vroeg geboren baby’s en opgroeiende peuters).

‘Essentieel’ betekent dat je aminozuren moet halen uit je voeding omdat je ze zelf niet kunt aanmaken en dat tekorten in de verschillende essentiële aminozuren gezondheidsproblemen veroorzaken. De stelling dat dierlijke eiwitten volwaardiger zijn dan plantaardige wordt met verschillende studies ondergraven.

Plantaardige eiwitten zijn eersteklas eiwitten.

Bekijk de producten met eersteklas plantaardige eiwitten

Wat zijn volwaardige eiwitten?

Eiwitten worden ‘volwaardig’ genoemd als ze alle negen essentiële aminozuren in voldoende mate bezitten.

Je lichaam kan eigenlijk geen aminozuren opslaan als reserve. Wel kan het aminozuren recupereren (katabolisme) om er in een latere fase andere eiwitten van te maken. Een constante aanvoer van essentiële aminozuren is daarom noodzakelijk. Variatie in levensmiddelen met veel eiwitten is even belangrijk als variatie in mineralen, vitamines, antioxidanten, vetzuren enzovoort. Eenzijdige voeding levert je onvoldoende van die levensnoodzakelijke stoffen.

Je lichaam kan eigenlijk geen aminozuren opslaan als reserve. Wel kan het aminozuren recupereren (katabolisme) om er in een latere fase andere eiwitten van te maken. Een constante aanvoer van essentiële aminozuren is daarom noodzakelijk. Variatie in levensmiddelen met veel eiwitten is even belangrijk als variatie in mineralen, vitamines, antioxidanten, vetzuren enzovoort. Eenzijdige voeding levert je onvoldoende van die levensnoodzakelijke stoffen.

Varieer met eiwitten. Eet de seitan van Bertyn

Hoe wordt eiwit verteerd & opgenomen?

In de mond worden eiwitten deels vermalen en met speekselenzymen omringd, maar het echte werk begint voor plantaardige of dierlijke eiwitten in je maag.

Gedurende gemiddeld twee à vier uur verblijven eiwitten in de heel zure maagbrij en worden mede met de hulp van het verteringsenzym pepsine tot kleinere deeltjes herleid.

In je dunne darm worden ze verder verkleind tot afzonderlijke aminozuren. Vervolgens vinden de aminozuren hun weg via je darmwand naar je bloed en lever, waarna je lichaam er weer verschillende eiwitten uit aanmaakt.

Het teveel zal je lichaam gebruiken als energie of opslaan als vet. Het afvalproduct stikstof blijft dan over en wordt via je lever als ureum naar je nieren vervoerd. Samen met water en zout lozen je nieren ureum met je urine naar buiten. Een klein aantal aminozuren wordt ook uitgescheiden via transpiratie.

Voldoende essentiële aminozuren zijn noodzakelijk voor minstens zeshonderd enzymatische reacties in je lichaam.

Geen leven zonder enzymen, want ze zetten bepaalde reacties in je lichaam in gang. Ze staan onder andere in voor de vertering en opname van je voedsel, voor de vetverbranding et cetera.

Geen energie of vitaliteit zonder voldoende essentiële aminozuren. Je lichaam kan enzymen enkel aanmaken als het als belangrijkste bouwstof beschikt over… eiwitten!

Eiwitten zijn nodig als katalysator om energie en kracht te halen uit voeding. Geen ATP-processen, zonder eiwitten.

ATP (adenosinetrifosfaat) is de brandstof waarop je lichaam en je spieren werken. Door beweging of door krachttraining worden beenderen en spieren geactiveerd en belast. Om dit vlot te doen verlopen doet ATP bijvoorbeeld je spieren samentrekken, transporteert het zenuwimpulsen en activeert het allerlei andere energieprocessen. Voeding en zuurstof vormen hiervan de basis.

Voldoende essentiële aminozuren zijn noodzakelijk voor de vele hormonen en neurotransmitters.

Hormonen zijn de activators van je stofwisseling. Ze sporen je enzymen aan, doen je beenderen en spieren groeien en zorgen dat je happy bent of droevig. Zonder voldoende verschillende eiwitten geen hormonen.

Cellen zijn klein: er kunnen er honderd in 1 millimeter. Eiwitten zorgen voor de communicatie tussen je 60 miljard cellen. Zonder eiwitten geen insuline of glucagon en geen goedwerkende pancreas, met andere woorden een slechte bloedsuikerspiegel.

Zonder voldoende essentiële aminozuren geen serotonine, een neurotransmitter die verantwoordelijk is voor je stemming, slaap, seksuele activiteit, zelfvertrouwen, emotie en eetlust. Ook melatonine, dat inwerkt op je slaap-en-waakritme, is een hormoon dat afhankelijk is van aminozuren. Een tekort aan melatonine veroorzaakt slaapstoornissen. En zo kunnen we nog een tijdje doorgaan… Ook je waterhuishouding en vochtbalans worden nauwlettend met behulp van eiwitten geregeld.

Voldoende aminozuren zijn noodzakelijk om topprestaties te leveren. Voor topprestaties is adrenaline noodzakelijk. Ook dit hormoon wordt gevormd uit eiwitten. Adrenaline staat in voor een vlucht-of-vechtreactie, maar ook voor meer alertheid, een betere bloedsomloop en een grotere toevoer van zuurstof naar je spieren.

Geen groeihormoon, kracht & uithoudingsvermogen?

Zonder eiwitten geen groeihormoon, kracht en uithoudingsvermogen. Krachttraining doet je spieren groeien en maakt je hart, longen en beenderen sterker en groter. Voor deze aangroei zijn verschillende eiwitten noodzakelijk als bouwstoffen om deze spier- en beendercellen aan te maken. Eiwitten zijn ook noodzakelijk voor een goede vetverbranding. Topsporters willen immers zo scherp mogelijk competitie bedrijven…

Hoeveel eiwitten heb je nodig?

Om elke dag vitaal te zijn vormen eiwitten wellicht een van de belangrijkste voedingstoffen. Bij eiwitten gaat het erom voldoende van de negen essentiële aminozuren op te nemen via je voeding (plus 1 semi-essentieel voor te vroeg geboren baby’s en opgroeiende peuters). Je kunt ze immers niet zelf aanmaken. Variatie in eiwitbronnen is belangrijk.

Een volwassen persoon heeft minimaal ongeveer 30 à 65 gram eiwitten nodig.

De dagelijkse behoefte varieert enorm van persoon tot persoon en van aminozuur tot aminozuur. Je gaat vaak de mist in omdat je volgens de standaard in het algemeen te veel eiwitten consumeert. Maar wellicht is dat niet altijd het geval. Studies van professor Jefrey Bland, editor van Medical Applications of Clinical Nutrition, maar ook van de arts Roger Williams in zijn spraakmakende boek Biochemical Individuality tonen aan dat:

  1. De uitscheiding van bepaalde aminozuren via de urine bij eenzelfde dieet en bij gezonde mensen enorm kan variëren.
  2. De hoeveelheid aanwezige enzymen in het speeksel van gezonde mensen enorm kan verschillen, wat aantoont dat mensen ook verschillend verteren.
  3. De behoefte aan bepaalde aminozuren van de ene persoon tot de andere twee tot zeven keer meer kan zijn.
  4. De manier waarop mensen verteren, opnemen, opslaan en bepaalde aminozuren verbruiken sterke verschillen kan vertonen.

Bij stress, ziekte, roken, vermoeidheid, depressie, slecht werkende darmen en grote inspanningen is de eiwitbehoefte groter. Zwangere vrouwen, opgroeiende kinderen, peuters, sporters, handenarbeiders, veganisten, bodybuilders enzovoort hebben 1,2 gram tot 2,3 gram eiwit nodig per kilogram lichaamsgewicht.

Verstoring van je hormoonspiegel

Deze hogere noodzaak geldt ook bij alle tekenen van eiwittekorten. Bij bepaalde symptomen of in bepaalde situaties heeft elke persoon bepaalde aminozuren meer nodig. Voorbeelden zijn de verstoring van je hormoonspiegel, verminderde weerstand, diarree, verlies van spiermassa, pigmentverlies van je haar, schilferende huid enzovoort.

Ontgift je lichaam van toxische metalen & vervuiling

Toxische metalen en vervuiling in je lichaam verhogen de kans op ziekten en versnellen je veroudering. De mens wordt vandaag meer blootgesteld aan vervuiling dan honderd jaar geleden.

Vervuilende chemicaliën zitten bijna overal: lichaamsverzorgingsproducten, parfums, verf, wasmiddelen, vernis, kleren, meubilair, uitlaatgassen, pesticiden, je voeding als je veel vis en vlees eet, enzovoort.

Je lichaam kan toxische stoffen verwijderen, maar te veel is te veel. Ze stapelen zich dan voornamelijk op in je vet.

Aminozuren helpen je om je lichaam te ontgiften.

Seks en vruchtbaarheid

Seks kan je zowel lichamelijk als emotioneel een enorm goed gevoel geven, maar seks kan ook een bron van frustratie, boosheid en wrok in een relatie worden.

Aminozuren, net als een gezond dieet, spelen een heel belangrijke rol.

Spectrumanalyse via HPLC

Via een HPLC (High-Pressure Liquid Chromatography) kun je via je urine een spectrumanalyse laten maken van je aminozuren. En aan de hand van deze analyse kan ook gezegd worden welke aminozuren je tekort komt.

Conclusie: je eet het best meer eiwitten dan strikt noodzakelijk wordt geacht. Zorg voor voldoende essentiële aminozuren (9 + 1). Je verhoogt het best je eiwitconsumptie afhankelijk van je activiteitspatroon, levenswijze, genen en eventuele symptomen.

Inspiratie om te koken met seitan van bertyn

bekijk onze recepten

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

De gegevens die je hier achterlaat worden door ons enkel gebruikt om je per mail, in de vorm van een nieuwsbrief, op de hoogte te houden van de ontwikkelingen binnen Bertyn en onze lopende acties. Bertyn vindt jouw privacy en veiligheid belangrijk. Voor onze volledige privacy policy verwijzen we je graag naar ons privacy beleid. We gebruiken Mailchimp als ons marketingplatform. Door hierboven op de ja, ik wens de nieuwsbrieven van Bertyn te ontvangen button te klikken ga je akkoord met de verwerking van je gegevens via Mailchimp. Lees hier meer over de privacypraktijken van Mailchimp.